Walau bagaimanapun, ramai ibu bapa berdepan cabaran apabila bayi semakin membesar dan mula menjadi lebih selektif terhadap makanan. Sesetengah bayi mungkin menolak jenis makanan tertentu atau memberi reaksi negatif terhadap rasa dan tekstur yang belum dikenali. Tingkah laku ini sering digambarkan sebagai memilih makan.
Kajian menunjukkan bahawa tabiat memilih makan boleh mempengaruhi kepelbagaian diet dan pengambilan nutrien sekiranya tidak diuruskan dengan baik[2].
Memahami Tabiat Memilih Makan dalam Kalangan Bayi
Tabiat memilih makan sering muncul ketika kanak-kanak mula memasuki usia bertatih[3], iaitu apabila mereka mula membentuk pilihan rasa yang lebih jelas dan menunjukkan keinginan untuk berdikari semasa makan.
Untuk panduan lanjut yang berkaitan, baca artikel kami: Memilih Formula Membesar yang Tepat: 5 Perkara untuk Diperiksa Sebelum Anda Membeli.
Beberapa faktor yang menyumbang kepada tabiat memilih makan dalam kalangan bayi termasuk:
- Kecenderungan rasa semula jadi – Bayi dilahirkan dengan kecenderungan terhadap rasa manis dan pada awalnya mungkin menolak rasa pahit atau masam[4].
- Pendedahan makanan yang terhad – Bayi memerlukan pendedahan berulang kepada rasa dan tekstur baharu sebelum dapat menerimanya.
- Persekitaran pemakanan dan gaya keibubapaan – Memberi tekanan atau memaksa bayi untuk makan boleh meningkatkan penolakan makanan dan kebimbangan semasa makan.
- Peringkat perkembangan – Apabila bayi semakin membesar, mereka mula menunjukkan keinginan untuk berdikari, yang mungkin kelihatan seperti menolak makanan atau memilih makanan tertentu.
Walaupun tabiat memilih makan adalah perkara biasa, ia masih boleh menjejaskan keseimbangan nutrien dalam diet kanak-kanak sekiranya berterusan untuk jangka masa yang lama.
Risiko Pemakanan Akibat Tabiat Memilih Makan
Apabila tabiat memilih makan menyebabkan anak mengelakkan kumpulan makanan tertentu, risiko kekurangan nutrien boleh meningkat dari semasa ke semasa.
Antara nutrien paling lazim yang mungkin tidak mencukupi dalam kalangan kanak-kanak yang memilih makan termasuk:
Zat Besi
Zat besi penting untuk perkembangan otak, pengangkutan oksigen dalam darah, serta pencegahan anemia akibat kekurangan zat besi. Kanak-kanak kecil yang tidak mengambil makanan kaya zat besi dengan mencukupi mungkin mengalami keletihan, daya tahan badan yang lemah, dan kesukaran dalam perkembangan kognitif.
Makanan yang lazimnya kaya dengan zat besi termasuk:
- Daging merah seperti daging lembu dan kambing
- Ayam dan ayam belanda
- Ikan
- Telur
- Bijirin yang diperkaya dengan zat besi
- Kacang dan lentil
- Sayur-sayuran berdaun hijau gelap seperti bayam
Kalsium
Kalsium memainkan peranan penting dalam pembentukan tulang dan gigi yang kuat, terutamanya pada tahun-tahun awal apabila kanak-kanak membesar dengan pesat. Jika kanak-kanak mengelakkan produk tenusu atau makanan lain yang kaya dengan kalsium, mereka mungkin tidak mencapai pengambilan harian yang disarankan untuk perkembangan tulang yang sihat.
Sumber kalsium yang baik termasuk:
- Susu dan yogurt
- Keju
- Susu tumbuhan yang diperkaya dengan kalsium, seperti susu soya atau susu badam
- Tauhu yang dibuat menggunakan kalsium sulfat
- Sardin dan salmon dalam tin bersama tulangnya
- Sayur-sayuran hijau seperti brokoli dan bok choy
Vitamin D
Vitamin D membantu tubuh menyerap kalsium dan menyokong fungsi sistem imun. Tanpa vitamin D yang mencukupi, kanak-kanak mungkin sukar mengekalkan tulang yang kuat.
Makanan yang dikaitkan dengan vitamin D termasuk:
- Ikan berlemak seperti salmon, tuna dan makarel
- Kuning telur
- Susu dan formula yang diperkaya dengan vitamin D
- Bijirin dan produk tenusu yang diperkaya
Zink dan Iodin
Zink dan iodin kedua-duanya penting untuk pertumbuhan, metabolisme dan fungsi sistem imun:
- Zink menyokong penyembuhan luka dan pertumbuhan sel,
- manakala iodin penting untuk penghasilan hormon tiroid, yang mengawal metabolisme dan perkembangan otak.
Makanan yang kaya dengan zink dan iodin termasuk:
- Daging dan ayam
- Makanan laut seperti udang dan ikan
- Produk tenusu
- Telur
- Bijirin penuh
- Kekacang, legum dan kacang
- Garam beriodin dan rumpai laut, untuk iodin
>> Kekurangan Zink dalam Kalangan Kanak-kanak Berusia 6–12 Bulan
Apabila kanak-kanak berulang kali menolak kumpulan makanan seperti sayur-sayuran, daging atau produk tenusu, risiko jurang nutrien menjadi lebih tinggi. Dari semasa ke semasa, jurang ini boleh menjejaskan tahap tenaga, daya tahan badan dan perkembangan keseluruhan.
Mengapa Formula Boleh Membantu Menyokong Kanak-kanak yang Memilih Makan
Bagi bayi dan kanak-kanak kecil yang sukar mendapatkan diet yang seimbang, susu yang dirumus khas boleh bertindak sebagai sokongan nutrisi tambahan.
Berbeza daripada susu biasa, formula yang diperkaya untuk kanak-kanak kecil direka untuk membekalkan gabungan makronutrien dan mikronutrien yang seimbang, termasuk:
- Protein untuk pertumbuhan
- Lemak sihat untuk perkembangan otak
- Vitamin dan mineral untuk menyokong imuniti dan metabolisme
- Kalsium dan vitamin D untuk kesihatan tulang
Sesetengah formula yang diperkaya boleh membekalkan sebahagian besar daripada pengambilan harian yang disarankan bagi nutrien penting seperti vitamin A, vitamin C, zat besi dan zink[5].
Formula ini biasanya digunakan sebagai suplemen, bukan sebagai pengganti makanan, bagi membantu mengisi jurang nutrien apabila anak menolak makanan tertentu.
Memilih Formula yang Tepat untuk Bayi Anda
Ibu bapa boleh mempertimbangkan beberapa faktor ketika memilih formula:
- Kesempurnaan pemakanan: Pastikan ia mengandungi pelbagai jenis vitamin dan mineral penting.
- Kebolehcernaan: Sesetengah formula termasuk probiotik untuk menyokong kesihatan usus.
- Rasa dan penerimaan: Rasa lembut menggalakkan penggunaan.
- Kesesuaian umur: Formula bayi untuk 0–12 bulan; formula kanak-kanak atau pembesaran untuk kanak-kanak yang lebih besar.
Sentiasa dapatkan nasihat pakar pediatrik sebelum memperkenalkan atau menukar formula.
>>> Petua Cara Menukar Formula Bayi
Rangkaian Formula Khusus Mengikut Umur Little Étoile
Bagi kanak-kanak yang memilih makan, formula kanak-kanak kecil boleh membekalkan nutrisi yang disasarkan untuk membantu merapatkan jurang dalam pengambilan nutrien harian.
Dua pilihan daripada Little Étoile yang direka untuk menyokong pertumbuhan, perkembangan dan kesejahteraan keseluruhan ialah:
Little Étoile Premium Toddler Formula Stage 3
Untuk kanak-kanak berusia 1–3 tahun, formula ini membekalkan protein berkualiti tinggi, kalsium, vitamin D, zat besi dan zink untuk menyokong pertumbuhan otot, perkembangan tulang, fungsi kognitif dan imuniti.
Prebiotik juga membantu menggalakkan pencernaan dan penyerapan nutrien, menjadikannya sesuai untuk kanak-kanak yang memilih makan.
Little Étoile Optimum Growing-Up Formula Stage 4
Untuk kanak-kanak berusia 3 tahun dan ke atas, formula ini membekalkan protein, asid lemak penting, vitamin dan mineral untuk menyokong pertumbuhan berterusan, perkembangan otak, tenaga dan imuniti.
Probiotik dan serat membantu menyokong kesihatan pencernaan, sekali gus memastikan kanak-kanak yang memilih makan menerima nutrisi seimbang untuk perkembangan yang optimum.
Kedua-dua formula ini sesuai digunakan sebagai suplemen bersama makanan pejal, bagi membantu merapatkan jurang nutrien sambil menyokong pertumbuhan yang sihat.
Menggunakan Formula sebagai Pelengkap kepada Makanan Pejal
Formula paling berkesan apabila digunakan sebagai pelengkap kepada hidangan harian.
Berikut ialah cara praktikal untuk ibu bapa memasukkan formula ke dalam rutin kanak-kanak yang memilih makan:
- Snek berkhasiat: Berikan hidangan kecil di antara waktu makan untuk mengekalkan tenaga dan pengambilan nutrien apabila pengambilan makanan tidak konsisten.
- Smoothie atau sarapan: Campurkan formula bersama buah-buahan seperti pisang atau beri untuk permulaan hari yang kaya dengan nutrien.
- Bersama hidangan: Tambahkan kalori dan nutrien tambahan tanpa menggantikan makanan pejal.
- Ketika fasa kurang selera makan: Kekalkan pengambilan nutrien semasa lonjakan pertumbuhan atau ketika selera makan menurun.
Pendekatan ini membolehkan ibu bapa mengimbangi sokongan nutrisi sambil terus menggalakkan tabiat pemakanan yang sihat.
Petua Membina Tabiat Pemakanan yang Lebih Baik
Walaupun dengan sokongan formula, adalah penting untuk terus menggalakkan kepelbagaian makanan.
Pakar mengesyorkan strategi seperti:
- Menawarkan makanan baharu berulang kali tanpa tekanan
- Menghidangkan makanan dalam bentuk yang menyeronokkan atau gabungan warna yang menarik
- Menyediakan pencicah seperti yogurt atau hummus untuk sayur-sayuran
- Mengelakkan daripada memaksa atau menghukum anak kerana tidak makan
- Makan bersama sebagai sebuah keluarga untuk menunjukkan contoh tabiat pemakanan yang sihat
Kaedah-kaedah ini boleh membantu memperluaskan pilihan makanan anak secara beransur-ansur dan mengurangkan tabiat memilih makan dalam jangka panjang.
Soalan Lazim (FAQs)
1. Adakah tabiat memilih makan normal dalam kalangan bayi dan kanak-kanak kecil?
Ya, tabiat memilih makan ialah fasa yang lazim berlaku pada awal zaman kanak-kanak. Apabila bayi membesar menjadi kanak-kanak kecil, mereka mula membentuk pilihan rasa sendiri dan mungkin menjadi lebih selektif terhadap makanan. Tingkah laku ini biasanya bersifat sementara, namun ibu bapa tetap perlu memastikan anak mendapat nutrisi yang seimbang pada peringkat ini.
2. Pada usia berapakah tabiat memilih makan biasanya bermula?
Tabiat memilih makan sering bermula ketika kanak-kanak memasuki usia bertatih, iaitu sekitar 1 hingga 3 tahun. Pada peringkat ini, kanak-kanak mula menunjukkan keinginan untuk berdikari dan mungkin menolak makanan tertentu, terutamanya rasa atau tekstur yang belum dikenali.
3. Bolehkah tabiat memilih makan menjejaskan nutrisi kanak-kanak?
Ya. Jika tabiat memilih makan menyebabkan anak secara konsisten mengelakkan kumpulan makanan tertentu seperti sayur-sayuran, daging atau produk tenusu, ia boleh mengakibatkan jurang nutrien.
Nutrien penting yang mungkin tidak mencukupi dalam kalangan kanak-kanak yang memilih makan termasuk zat besi, kalsium, vitamin D, zink dan iodin, yang penting untuk pertumbuhan, imuniti dan perkembangan otak.
4. Bilakah ibu bapa perlu bimbang tentang tabiat memilih makan?
Ibu bapa disarankan mendapatkan nasihat daripada pakar pediatrik jika anak mereka:
- Secara konsisten menolak kebanyakan makanan
- Menunjukkan tanda-tanda pertumbuhan atau pertambahan berat badan
- Mengelakkan seluruh kumpulan makanan untuk tempoh yang lama
- Mengalami kesukaran makan pada kebanyakan waktu makan
Pakar kesihatan boleh membantu menilai sama ada sokongan nutrisi tambahan diperlukan.
5. Bolehkah formula membantu kanak-kanak yang memilih makan?
Ya. Formula kanak-kanak kecil boleh membantu merapatkan jurang nutrisi apabila kanak-kanak tidak mendapat nutrien yang mencukupi daripada makanan pejal. Formula ini biasanya diperkaya dengan protein, vitamin dan mineral yang menyokong pertumbuhan dan perkembangan. Walau bagaimanapun, formula harus melengkapi diet seimbang, bukan menggantikan makanan pejal.
6. Bagaimanakah ibu bapa boleh memperkenalkan formula kepada kanak-kanak yang memilih makan?
Ibu bapa boleh memasukkan formula ke dalam rutin anak melalui beberapa cara, seperti:
- Menghidangkannya sebagai snek di antara waktu makan
- Mencampurkannya ke dalam smoothie bersama buah-buahan
- Menawarkannya bersama hidangan untuk membekalkan nutrien tambahan
Pendekatan ini membantu mengekalkan pengambilan nutrisi sambil terus menggalakkan kanak-kanak makan pelbagai jenis makanan.
Bacaan lanjut: Apa yang Perlu Dilakukan Jika Bayi Anda Menolak Makanan Pejal?
Reference
- Patel, J. K., & Rouster, A. S. (2023, August 8). Infant nutrition requirements and options. PubMed; StatPearls Publishing. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560758/
- Taylor, C. M., & Emmett, P. M. (2018). Picky eating in children: causes and consequences. Proceedings of the Nutrition Society, 78(2), 1–9. https://doi.org/10.1017/s0029665118002586
- American Academy of Pediatrics. (2019). 10 tips for parents of picky eaters. HealthyChildren.org. https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/toddler/nutrition/Pages/Picky-Eaters.aspx
- Mennella, J. A., & Bobowski, N. K. (2015). The sweetness and bitterness of childhood: Insights from basic research on taste preferences. Physiology & Behavior, 152(1), 502–507. https://doi.org/10.1016/j.physbeh.2015.05.015
- Cervo, M. M. C., Mendoza, D. S., Barrios, E. B., & Panlasigui, L. N. (2017). Effects of Nutrient-Fortified Milk-Based Formula on the Nutritional Status and Psychomotor Skills of Preschool Children. Journal of Nutrition and Metabolism, 2017, e6456738. https://doi.org/10.1155/2017/6456738
Disclaimer: This guide is for informational purposes only and should not be used to diagnose health conditions or make changes to medical treatments. Always consult with your healthcare professional for advice.
